Want mij is de wrake…zegt Joost Eerdmans

Eerst is er de woede die vraagt om vergelding en die in lang vervlogen eeuwen werd bevredigd door in ene tweegevecht de nek van de ander te breken. Soms was het de dader, soms was het het slachtoffer dat het aflegde. Een Godsoordeel heette dat. ” Want mij is de wrake…”.

Toen was er de objectieve rechtspraak die met een in toga verhulde meesmuil het begrip “vergelding  overnam en daarvoor strop of vuurpeloton hanteerde. En nu zijn er de ongelovigen die menen dat zij zelf altijd wraak moeten nemen en het liefste eigen rechter spelen. Om dat te voorkomen neemt de rechterlijke macht nog steeds het woord “vergelding”  in de mond maar wat is dat eigenlijk?

Vergelding is niets meer of minder dan ene primitieve waanidee dat de één zijn ongeluk het ongeluk van de ander in evenwicht stelt. In werkelijkheid kan daar geen sprake van zijn. Waar twee mensen ongelukkig zijn, is het ongeluk twee keer zo groot en keert het geluk niet terug. Niet alleen filosofisch maar ook reëel gezien zit het geluk niet in het ongeluk van de ander maar in het geluk van jezelf. Wie gelukkig wordt van het ongeluk van een ander is een sadist en dus eigenlijk een psychopaat en dus eigenlijk ene gevaar voor de samenleving.

In de Middeleeuwen werd het kwaad verondersteld te huizen in de duivel en die kn bezit nemen van een mens. Nu zijn we nog niet zoveel verder want we zijn maa al te zeer geneigd om te denken dat er “goede”  en “slechte”  mensen zijn. Goede mensen hebben met hun veronderstelde vrije wil de goede keuzen gemaakt. Slechte mensenmaken met hun veronderstelde vrije wil een slechte keuze.

Als het zó simpel was, zou de misdaad snel de wereld uit zijn. En trouwens,wat heeft het voor zin iemand te straffen die toch alleen maar in staat is tot het kwade? Dat verandert niets aan zijn of haar kwade inborst. Maar zo simpel is het niet. Het kwaad zit in ons allemaal en het is afhankelijk van de sterkte van de prikkels en de omstandigheden of wij overgaan tot slechte daden. Straf zal ons daar zelden of nooit vanaf houden. Bij de één is de duisteren inborst sneller aangesproken dan bij de ander. Dat heeft veel te maken met aanleg en opvoeding,ervaringen in de samenleving en betrokkenheid bij anderen. Een willekeurig voorbeeld: Als een meisje twintig jaar door haar vader in een kelder wordt opgesloten en verkracht, hebben we met haar te doen. Als zij daardoor geestelijk zo mismaakt is dat ze wanhopig en angstig haar kinderen vermoordt, heeft ze ineen suit vrije wil gekozen voor moord? Die redenatie klopt natuurlijk niet.

En daarom moeten wij van de gevangenissen af. Gevangenissen zijn broedplaatsen van criminaliteit, plekken vol negatieve ervaringen en inzichten waar de slechte kant van mensen nog eerder wordt aangesproken dan elders. In plaats van gevangenissen hebben wij opvoedingsinstellingen nodig. Daar worden mensen afgezonderd zodat zij geen kwaad kunnen doen aan de samenleving en …daar worden zij voorzien van meer weerbaarheid,een sterker immuunsysteem van het slechte gedrag. Daarvoor bestaat een reeks van therapieën. Pas als de dader van onrecht voorzien is van een stevig immuunsysteem tegen negatieve prikkels, kan hij of zij worden vrijgelaten. Dat is niet soft, dat is efficiënt…

Want mij is de wrake…of die woorden uit de Bijbel nu geloofwaardig zijn of niet…de wereld is niet verdeeld in goeierds en slechteriken. Iedereen loopt het risico van goeierd in slechterik te veranderen en het gedrag van onze medemens is daar voor ene groot deel debet aan. Zolang we dat niet inzien, zijn we nog geen meter van de oermens af. Als Eerdmans dat nou ook eens ging begrijpen.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://4politicians.wordpress.com

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s