De onrendabelen en de volkspartij

Schrik, argwaan, boosheid en verdachtmakingen passeerden gisteren de revue nadat een hele reeks van mensen de reportage “De Onrendabelen” van Marcel van Dam hadden gezien.  En natuurlijk, er vallen twee criteria te beoordelen bij het aanschouwen van zoveel mistroostigheid. Je kijkt of alleen naar de reportage op zich, of je let vooral op het gegeven. Nou ja, je kunt ook proberen het allebei te doen maar dat valt niet mee. Uit de commentaren die ik gisteren oner ogen kreeg, bleek dat de meesten vooral naar de reportage als product hadden gekeken. Ze vonden haar “onbegrijpelijk”. Misschien was ze dat ook wel voor degenen die zich nog nooit in het onderwerp hadden verdiept: Dat is dan een gemiste kans want juist voor hen was de reportage bedoeld.

Vrijdagmiddag interviewde ik een jeugdpsychiater en uit zijn verhaal bleek maar weer eens hoe beperkt de “keuzen” zijn die mensen in hun leven maken. Ze zijn grotendeels afhankelijk en gevoed door opvoeding, omgeving, aanleg en de dosis geluk die op het pad komt. Geen vrije keuze dus? Nou, in elk geval veel minder dan sommigen aannemen. Wie denkt dat een arme sloeber heeft gekozen voor het bestaan als een arme sloeber, bevindt zich op een dwaalspoor. Ook arme sloebers zouden graag willen dat het anders was. Hun probleem is dat zij geen kansen of mogelijkheden zien of hebben om aan hun situatie iets te veranderen. Niet vanuit zichzelf.

Eéns in de zoveel tijd komt er een beweging op gang die voor deze “zwakken” in de samenleving op wil komen. Begrijp me goed, zij zijn  niet zwak omdat ze arm of ziek zijn. Ze zijn zwak omdat ze hun eigen talenten niet onderkennen. Als ze dat wel zouden  doen, zouden ze veel minder arm en misschien zelfs ziek zijn. Een maatschappelijke beweging die de “sloebers” in de samenleving uit de goot wil trekken. Daar gloort hoop! En ja, de leiding van zo’n beweging is altijd in handen van mensen die zelf niet tot de “” sloebers” behoren. Sloebers kunnen geen  beweging organiseren en op gang brengen. Als ze dat zouden kunnen, zouden ze geen sloeber zijn.

Er zijn  er vele geweest. Eeuwen geleden waren het de Christenen die vooral hoop brachten onder de sloebers van de samenleving. Later kwamen de boerenopstanden en nog later de liberalen. Die laatsten waren weliswaar geen sloebers maar wel mensen zon der macht en invloed. Nog later kwamen de socialisten. Zij brachten werkelijk een massale sloeberbeweging op gang. De aanhang van de socialisten was enorm. De gebruikte symbolen zoals rode vlaggen en strijdliederen die de doelstellingen in oneliners verwoordden, verrichtten daarbij goede diensten. En  toen…

Toen kwam de dag dat de socialisten plaats konden nemen in de regering. De dag van het allerlaatste lijden leek voor het proletariaat aangebroken. De werkelijkheid was anders. Natuurlijk, de socialisten voerden veel wetgeving in, die voor de allerminstbedeelden in de samenleving gunstig waren. dat kan niemand ontkennen maar…de onvermijdelijkheid sloeg toe. Wie wetten maakt, bouwt ook muren en barrières. Wetten houden immers altijd voorwaarden in en alleen degenen die daaraan voldoen, kunnen profijt hebben bij die voorwaarden.  In Nederland komt wetgeving bovendien altijd tot stand onder druk van compromissen en zo groeit een systeem dat de oorspronkelijke aanhang van de volkspartij steeds meer uitsluit. Kiezers spreken dan van leugens maar daarvan is geen sprake. Het gaat niet om leugens, het gaat om praktische oplossingen die wel eens in het nadeel zijn van de achterban van een partij. De achterban van de volkspartij bestaat uiteindelijk alleen nog maar uit mensen die zich die wetten en regels kunnen permitteren.

Volksbewegingen hebben het op die manier onvermijdelijk in zich om zich van de eigen achterban te vervreemden. De onrendabele achterban zal zich te allen tijde blijven verzetten tegen wetten en regels. Ze belemmeren voor hen de weg naar boven. Het alternatief  voor een volkspartij is: permanente keuze voor de oppositie. Ook dat zal niet helpen want de oppositie bereikt nooit iets en ook daarmee nemen de onrendabelen geen genoegen. Ze gaan dan op zoek naar iets anders.

Ja, naar mijn mening is er nog een derde weg: dat is de werkelijke emancipatie tot standbrengen. Mensen leren nadenken over zichzelf, samenleving en de beperkte mogelijkheden die bestuur en politiek hebben. Misschien dat een volgende volkspartij daaraan eens aandacht zou kunnen geven.

Het zou best waar kunnen zijn  dat de PVV op dit moment de “echte” volkspartij is. Maar ook zij zal dezelfde route beschrijven. In het beste geval, voor de partij, beleeft ze een periode van euforie en regeren. Daarna zal ook zij ten onder gaan omdat ook zij uiteindelijk de onrendabelen in de kou laat staan. Dat was denk ik de boodschap van de reportage: we laten met z’n allen een groep met zeer beperkte mogelijkheden in de kou staan. Over de kwaliteit van  de reportage op zich, wil ik het hier niet hebben. Die doet niet ter zake, zeker niet als je sloeber bent.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

Http://4politicians.wordpress.com

  Service

http://news.google.nl/news?source=ig&hl=nl&rlz=1G1GGLQ_NLNL333&q=Onrendabelen&lr=lang_nl&um=1&ie=UTF-8&ei=5gwJS8euNMHW-Qa_uvXFDQ&sa=X&oi=news_group&ct=title&resnum=1&ved=0CAwQsQQwAA

http://zappen.blog.nl/vara/2009/11/20/marcel-van-dam-geeft-de-onrendabelen-een-gezicht

http://www.leiden.pvda.nl/nieuws/nieuws_item/i/3872/t/marcel_van_dam_en_de_oude_socialisten_over_de_toekomst_van_de_sociaal_democratie

http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=b92b8vkh

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s